خصوصیات فرش دستباف

29 مرداد 1397

فرش دستباف بافته ی دست هنرمند زنان و مردان سرزمین پارسی است که با الهام از طبیعت و آثار فاخر اسلامی و ایرانی و اساطیری نقش زده شده و با بهترین الیاف به دست امده از دامان طبیعت بافته میشود . فرش دستباف در سایز های مختلف و نوع های متفاوت بافته میشود .

خصوصیات فرش دستباف

خصوصیات فرش دستباف

فرش دستباف بافته ی دست هنرمند زنان و مردان سرزمین پارسی است که با الهام از طبیعت و آثار فاخر اسلامی و ایرانی و اساطیری نقش زده شده و با بهترین الیاف به دست امده از دامان طبیعت بافته میشود .

فرش دستباف در سایز های مختلف و نوع های متفاوت بافته میشود .

اگر چه فرش سجاده ای امروزه به صورت ماشینی و انبوه برای مساجد تولید می گردد .اما در گذشته سجاده فرش ها به صورت دستباف بافته می شد و به فروش می رسید .

 

ویژگی های فرش دستباف 

و این فرش دستباف ایرانی است که از قدیم تا به حال از ایرانی و خارجی طرفدار دارد و چشم همگان به دنبال زیبایی ان خیره است.

1- فرش دستباف درخشش خاصی دارد و این به خاطر الیاف طبیعی و رنگ پذیر به کار رفته در ان می باشد .

فرش های دستباف در مقایسه با فرش های ماشینی ارزش هنری و معنوی بالاتری دارند و یک اثر ماندگارند که هر چه از عمر ان می گذرد به ارزش ان افزوده می گردد .

2- فرش های دستباف بسیار انعطاف پذیر می باشد .و نسبت به فرش های ماشینی پرزهای درخشان تری دارد .

 

به شما توصیه می شود هنگام خرید فرش دستباف پرزهای ان را بررسی کنید .زیرا ممکن است که پرزهای فرش دستباف را با جوهر رنگ کرده باشند .و سر پرزها با ته ان متفاوت باشد ،در نتیجه امکان پس دادن رنگ نیز وجود دارد .

3- فرش های ایرانی در سه دسته طراحی می شوند .

فرش های طرح لچک و ترنج

فرش های طرح خشتی

فرش های طرح افشان

فرش های لچک و ترنج در بین ایرانیان بسیار طرفدار دارد و اکثر فرش هایی که در خانه های ایرانیان می بینید طرح ترنج است که حاشیه های پهن در اطراف داشته و طرحی بیضی شکل و دایره ای در مرکز خود دارد و این فرش ، از معماری حیاط خانه های دوره ی اشکانیان الهام گرفته است .

 

4- فرش های دستباف یک ویژگی دارد ، که ان اختلاف چند سانتی متری در ابعاد فرش است .فرش های دستباف چون توسط انسان بافته می شود ممکن است در اندازه ی ان نسبت به مرکز اختلاف وجود داشته باشد .این در واقع یکی از ویژگی های فرش دستباف است که عیب به شمار نمی اید .

5- در فرش دستباف ممکن است رنگ بافنده تمام شود و یک رنگ که تهیه می کند با رنگ قبلی تفاوت داشته باشد .و نیمه ی فرش از نظر رنگ با نیمه ی دیگر متفاوت باشد .

تقارن رنگ یکی از ویژگی های فرش دستباف است که باید به ان توجه کنید.هنگام خرید فرش را در نور طبیعی بررسی کنید و این نکته را مد نظر قرار دهید که تفاوت رنگ دیده نشود و رنگ ها در تمام فرش یکدست باشد .

و جایی از طرح ناتمام و ناقص نماند .و حواستان باشد که اشکال و هندسه ی فرش تماما بافته شده باشد .

 

فرش دستباف یک ویژگی ممتاز و برجسته دارد 

6- فرش دستباف در میان کف پوش ها تنها فرشی است که در اثر پا خوردگی و رفت و امد بر روی ان و نور خورشید و شست و شو زیبایی وکیفیت اش را از دست نمی دهد بلکه به زیبایی و کیفیت و درخشش ان افزوده می گردد.و هرگز چیزی از جذابیت های چشم نواز ان کسر نمی شود .

فرش دستباف هر چه از عمرش بگذرد از زیبایی و ارزش هنری اش کم نمی شود .

و توصیه میشود مبلغی را که صرف خرید کالاهایی میکنید که یکسال بگذرد دیگر ارزش سابق را نخواهند داشت را صرف خرید کالاهای باارزش مثل فرش دستباف کنید که سرمایه شما خواهند بود .

7- فرش دستباف در تابستان سرد است و در زمستان گرم میباشد .اما به دلیل اینکه فرش ماشینی از مواد پلاستیکی و نفتی به وجود امده این خاصیت را ندارد .

8- موضوع دیگری که باید هنگام خرید فرش ماشینی مد نظر قرار دهید ، این است که هنگام خرید فرش یک دستمال نمدار برداشته و روی فرش خود بکشید اگر رنگ داد یعنی فرش شما طبیعی رنگ نشده اگر رنگی بر روی دستمال مشاهده نشد یعنی این فرش از الیاف مرغوب تهیه شده است.

9-الیاف فرش دستباف طبیعی است به همین دلیل باعث حساسیت های پوستی نمی شود .باید گفت که الیاف مصنوعی برای بیماری های حساسیت زا بسیار خطرناک اند .مثل اسم .

- طرح‌ها و رنگ‌های متنوع فرش دستباف آرامش روحی و روانی شما را تامین و موجبات لذت بردن در زندگی را برای شما فراهم می نماید که این خود از ویژگی های یک فرش دستباف است. شما می‌توانید از میان هزاران طرح و نقشه رایج در فرش دستباف ایرانی و با رنگبندی‌های بسیار متنوع آنچه را که باب طبع شماست و از دیدن آن لذت می‌برید انتخاب نمایید.

 

۱۱- با توجه به استفاده از پشم و ابریشم و پنبه به عنوان مواد اولیه در قالی دستباف هیچگاه شاهد تولید الکتریسیته‌ی ساکن از فرش دستباف نخواهید بود، که این از ویژگی های یک فرش دستباف است و مزیتی است که نسبت به بسیاری از کف پوش های دیگر ملموس و قابل توجه است.

 

۱۲- از دیگر ویژگی های یک فرش دستباف عمر و ماندگاری آن است.  فرش دست باف نسبت به همه ی کف پوش‌های دیگر از عمر چند برابری برخوردار بوده و قابلیت بسیار بالایی برای پاکیزگی و تنظیف دارد.

 

13-   بررسی کیفیت پرزهای فرش

پرز فرش باید بادوام، درخشان و انعطاف‌پذیر باشد فرش‌های با پرز نرم نسبت به فرش‌های با پرز ضخیم دوام کمتری دارند و همچنین تمایل بیشتری به جذب گرد و خاک داشته و مانند فرش‌های با پرز خشن هم تمیز نمی‌شوند

 

بررسی پشت فرش از لحاظ نحوه‌ی تراکم، کوبیدگی پودها و یکنواختی طرح

شاید مهم‌ترین عاملی که در انتخاب فرش باید مورد توجه قرار گیرد بافت آن است. برای بررسی کیفیت بافت بهتر است پشت فرش را بررسی کنید. با مطالعه پشت نکته‌هایی مثل تعداد گره‌ها، نحوه تراکم و کوبیدگی پودها و همچنین یکنواختی طرح را بهتر می‌بینید.

 

با کمک مطالب زیر می توانید طرح مورد نظر خود را انتخاب کنید:

کدام طرح را انتخاب کنم؟

بیشتر ما وقتی به قالی دستباف فکر می‌کنیم، یاد یک قالی با زمینه لاکی_قرمز می‌افتیم که یک گل بزرگ در وسط دارد که نامش «ترنج» است اطراف آن ترنج هم پر از گل و برگ و اسلیمی است. خیلی‌ها این طرح را تکراری می‌دانند. البته همین طرح لچک و ترنج که برای ما تکراری است یکی از اصیل‌ترین طرح‌های قالی ایران است که در بازارهای جهانی کلی طرفدار دارد.

 

در اینجا به معرفی طرح های دیگر می پردازیم:

•           اگر یک قالی ریزبافت و هنری می‌خواهید که کف خانه‌تان را مثل یک باغ گل در فصل اردیبهشت تزئین کند، می‌توانید قالی لچک و ترنج یا «شکارگاه» تبریز، قم و اصفهان را بخرید یا «ریزماهی» خوی و «هزاره هریس مرند». البته این نوع فرش‌ها گران است.

•           اگر دنبال قالی‌هایی با نقوش روستایی و ایلیاتی هستید، می‌توانید طرح‌های «انسان و حیوان»، «گل و مرغ»، «درختی» «درخت و انسان» و «پای شتر» استان‌های فارس، خراسان شمالی، کردستان و گلستان را بخرید. بعضی از این نوع طرح‌ها به دلیل درشت‌بافی، ارزان هم هستند.

•           اگر می‌خواهید خانه‌تان با فرش‌های ساده تزئین شود و فضای آرامش‌بخشی را در خانه به‌وجود بیاورید بروید سراغ قالی‌های کویری کرمان و اردکان. زمینه این قالی‌ها مثل طبیعت کویر به رنگ‌های شتری، خاکستری و کرم است. طرح‌های «کف ساده» قالی‌ای که زمینه اطراف لچک و ترنج آن خالی از هر نوع نقشی است؛ «محرمات»، «راه‌راه» و «قاب قرآنی» از همین نوع هستند.

•           اگر دنبال طرح‌های مدرن هستید که به مبل اسپرتتان بیاید، یکی از طرح‌های هندسی «خشتی»، «‌قابی»، «میناخانی»، «بته جقه» اصفهان، کاشان یا اراک را بخرید.

•           اگر دنبال قالی‌های دستباف ارزان هستید می‌توانید طرح‌های ریزماهی، محرابی و لچک ترنج استان‌های همدان، کاشان و زنجان را بخرید که از پشم کلفت بافته می‌شود.

 

مواد اولیه و مورد نیاز فرش

پشم:

پشمی که برای بافت فرش انتخاب می گردد باید دارای خصوصیات ویژه ای باشد. قطر پشم های مناسب برای بافتن فرش در حدود سی تا چهل میکرون است. از پشم معمولاً پرز و یا گوشت فرش بافته می شود

کرک :

کرک یکی از مواد تشکیل دهنده فرش های ظریف و نسبتاً گران قیمت است. کرک در اصطلاح به پشم های نرمی که روی بدن گوسفند و بز و شتر روئیده و به هنگام شانه کردن بدن این حیوانات بین دندانه های شانه گیر می کنند گفته می شود.

پنبه:

الیاف پنبه ای در قالی بافی مورد مصرف زیاد دارند به طوری که تقریباً می توان گفت که تار و پود اکثر قالی های ایران از پنبه می باشد.

الیاف ابریشم یا از پیله کرم ابریشم بدست می آیند و یا بصورت مصنوعی تولید می شوند که البته نوع مصنوعی آن برای بافت فرش چندان مناسب نیست.